หมอดูแม่น..หรือเพราะเราทำให้แม่น?

มาตรฐาน

รูปภาพ

“เรื่องของคน” เป็นหนังสือเล่มเล็กบาง ของ นรินทร์ โอฬารกิจอนันต์ ว่าด้วยเรื่องพฤติกรรมและสัญชาตญาณการใช้ชีวิตของคนเรา รวมถึงข้อจำกัดทางด้านการรับรู้ที่ทำให้เรามีโอกาสปฏิบัติกับคนรอบข้างอย่าง มีอคติ (ซึ่งเราอาจไม่รู้ตัว)

ว่ากันว่าในกระบวนการรับรู้ สมองของเราจะคิดหรือตัดสินอะไรบางอย่างโดยอัตโนมัติ ซึ่งเกิดจากการเชื่อมโยงกับประสบการณ์ที่คุ้นเคยมาแล้วในอดีต “ความประทับใจแรก” หรือ first impression ถือเป็นประสบการณ์หนึ่งที่ส่งผลต่อการรับรู้ของเราในปัจจุบัน

มีงานวิจัยหนึ่งที่บ่งชี้ว่า ในการสัมภาษณ์เพื่อรับคนเข้าทำงาน ทัศนคติของคณะกรรมการจะขึ้นอยู่กับการรับรู้ของพวกเขาในช่วงสี่นาทีแรกของ การสัมภาษณ์เท่านั้น ช่วงเวลาที่เหลือหลังจากนั้นจะไม่มีผลอะไรต่อการตัดสินใจเลย

เช่นเดียวกับหัวหน้างานที่มีความประทับใจแรกที่ดีกับลูกน้องคนหนึ่งแต่ไม่ดี กับลูกน้องอีกคนหนึ่ง เวลาแบ่งงาน ความประทับใจแรกจะส่งอิทธิพลต่อการตัดสินใจของหัวหน้างานด้วย จึงมีแนวโน้มว่าหัวหน้างานจะมอบงานสำคัญให้กับลูกน้องคนที่ไว้ใจได้ ในขณะเดียวกันก็จะมอบงานที่ไม่สำคัญให้กับลูกน้องที่ตนเองรู้สึกไม่ดีด้วย พอถึงเวลาประเมินผลปลายปี ลูกน้องคนแรกที่ได้งานสำคัญจึงมีโอกาสมีผลงานโดดเด่นกว่าลูกน้องคนที่สอง เพราะได้งานที่สำคัญกว่า ในกรณีแบบนี้หัวหน้างานไม่รู้ตัวว่าความลำเอียงของตนเองนั่นแหละที่ทำให้ ผลลัพธ์ที่ได้เป็นไปตามที่ตนเองเชื่อจริงๆ และคิดว่าตนเองได้ตัดสินลูกน้องทุกคนอย่างเป็นธรรมตามผลงานที่เกิดขึ้นอย่าง เป็นรูปธรรม ปรากฎการณ์แบบนี้มีชื่อเรียกว่า Self-fulfilling Prophecy หรือ คำพยากรณ์ที่ส่งเสริมตัวของมันเอง

ปรากฎการณ์แบบนี้ยังพบได้จากคำทำนายของหมอดู เช่น หมอดูทายว่า อายุเท่าไรจึงจะเจอเนื้อคู่ ถ้าเราเป็นคนที่เชื่อหมอดูอยู่เป็นทุนเดิมอยู่แล้ว คำทำนายแบบนี้มีโอกาสเป็นจริงได้มาก เพราะเมื่อไรก็ตามที่ชีวิตเราไม่สอดคล้องกับคำนาย เช่น พบคนที่ถูกใจก่อนเวลาที่หมอดูทำนายไว้ เราก็จะพยายามจะไม่ลงเอยกับคนนั้น เพราะเชื่อว่าเขาไม่ใช่เนื้อคู่ที่แท้จริง สุุดท้ายสิ่งที่หมอดูทำนายไว้จึงมีโอกาสเกิดขึ้นได้มากที่สุด

อ่านหนังสือแล้วคิดต่อ สงสัยว่าตัวเองก็คงโดยฤทธิ์ของ Self-fulfilling Prophecy ไม่มากก็น้อยล่ะ..^_^

2 responses »

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s