เรื่องเล่าจากห้อง ICU ตอนที่ 9: เจาะคอ

มาตรฐาน

23 กรกฎาคม…

วันนี้น้องแจ่มตื่นขึ้นมาด้วยความรู้สึกสดชื่นเป็นพิเศษ อาฮ้า…ใกล้ถึงเวลาที่น้องแจ่มรอคอยแล้วสินะ เวลาแห่งการถอดท่อช่วยหายใจ ตามที่คุณหมอได้สัญญาไว้เมื่อวานนี้ทั้งคุณพ่อ คุณแม่และพี่จ้อยต่างมาให้กำลังใจน้องแจ่มกันตั้งแต่เช้า โดยเฉพาะพี่จ้อยมาเช้าเป็นพิเศษเช่นเคย (เหตุผลที่มาแต่เช้านั้นน้องแจ่มรู้ค่ะ แต่ยังเก็บเป็นความลับอยู่ ไม่ใช่ว่ากลัวจะไม่ได้สมุดบันทึกเล่มใหม่หรอกนะ แต่น้องแจ่มยังพูดไม่ได้ต่างหาก โฮ่ะ..โฮ่ะ..พี่จ้อยขา ระวังน้องสาวคนดีของพี่คนนี้ไว้ก็แล้วกัน ถ้าพูดได้เมื่อไรล่ะก้อ…จะแซวให้แหลกกันไปข้างหนึ่งเลย

ไม่น่าเชื่อนะคะว่าน้องแจ่มอยู่ใน I.C.U นานถึง 16 วันแล้ว พี่อุ๋มบอกว่าน้องแจ่มโชคดีที่สามารถหย่าเครื่องช่วยหายใจได้ภายใน 2 อาทิตย์ เพราะถ้าไม่อย่างนั้นแล้ว คงต้องถูกเจาะคอเพื่อใส่ท่อช่วยหายใจลงไปทางนั้นแน่ ตายแล้ว…เจาะคอ ฟังดูน่ากลัวจัง น้องแจ่มก็เลยอ้อมแอ้มถามไปว่า แล้วที่เกินมาวันสองวันนี่จะเป็นอะไรหรือเปล่าค่ะ พี่อุ๋มหัวเราะใหญ่ บอกว่าน้องแจ่มคงกลัวล่ะสิท่า แต่ไม่ต้องกลัวหรอก สำหรับน้องแจ่มเกินมาวันสองวันคุณหมออนุโลมให้ อีกทั้งยังสามารถที่จะถอดท่อช่วยหายใจได้ในวันนี้ก็คงไม่น่ามีปัญหาอะไร เฮ้อ…โล่งอก

พี่อุ๋มบอกว่า นี่น้องแจ่มคงคิดน่ากลัวไปถึงไหนต่อไหนสินะ น้องแจ่มไม่ปฏิเสธบอกพี่อุ๋มไปว่ากำลังนึกถึงไก่ที่ถูกเชือดคอ เลือดพุ่งกระชูด น่ากลัวและน่าหวาดเสียวเป็นที่สุด พี่อุ๋มได้แต่ถอนใจว่าเด็กๆนี่จินตนาการอะไรๆได้สุดยอดจริงๆ ว่าแล้วก็เลยอธิบายเรื่องของการเจาะคอให้น้องแจ่มฟัง ดังนี้

พี่อุ๋มบอกว่า จริงๆแล้วการเจาะคอ เพื่อใส่ท่อช่วยหายใจเข้าไปนั้น เป็นวิธีการรักษาโรควิธีหนึ่ง จะใช้ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่สามารถหย่าเครื่องช่วยหายใจได้ภายใน 2 อาทิตย์ (น้องแจ่มลืมอธิบายไปนิดหนึ่งว่า ปกติการใส่ท่อช่วยหายใจ เขาจะใส่กันทางปากหรือไม่ก็ทางจมูก ส่วนลักษณะของท่อหายใจนั้นเป็นท่อขนาดนิ้วก้อย ยาวประมาณหนึ่งฟุต เวลาใส่เข้าไปแล้วปลายสุดของท่อจะอยู่บริเวณขั้วปอด ส่วนอีกปลายหนึ่งจะยื่นออกมาจากปากหรือจมูกเพื่อใช้ต่อกับเครื่องช่วยหายใจ และใช้ในการดูดเสมหะ ไม่ต้องแปลกใจหรอกนะคะว่าทำไมน้องแจ่มรู้เรื่องนี้ดีจัง โถ…ก็อุตส่าห์ถามข้อมูลจากพี่แก้วมาตั้งหลายรอบ ถ้ายังอธิบายอะไรไม่ถูกก็แย่น่ะสิคะ)

มาเข้าเรื่องเจาะคอต่อค่ะ พี่อุ๋มบอกว่าสาเหตุที่ต้องเจาะคอนั้นเป็นเพราะการคาท่อช่วยหายใจ(ที่ยาวขนาดนั้น)ไว้นานๆ จะทำให้เกิดเนื้อตายจากการกดทับขึ้นในหลอดลมหรือท่อทางเดินหายใจ ทั้งยังเป็นอันตรายต่อกล่องเสียงด้วย เพราะฉะนั้นเมื่อคุณหมอพบว่า 2 อาทิตย์แล้ว คนไข้ยังไม่สามารถหย่าเครื่องช่วยหายใจได้ ก็มักจะถูกพิจารณาให้เจาะคอ แล้วใส่ท่อช่วยหายใจเข้าไปทางนั้น ซึ่งการเจาะคอแบบนี้
จะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอย่างที่น้องแจ่มได้พูดมาตั้งแต่ต้นน้อยกว่าการคาท่อช่วยหายใจไว้ทางปากนานๆ

ส่วนวิธีการนั้น พี่อุ๋มเล่าว่า คุณหมอจะใช้มีดกรีดบริเวณลำคอของคนไข้ให้กว้างพอที่จะสอดท่อช่วยหายใจ(ขนาดนิ้วก้อย แต่สั้นประมาณ 10 เซนติเมตร)เข้าไปได้ หลังจากนั้นก็จะผูกท่อช่วยหายใจเข้ากับลำคอของคนไข้ไว้(กันหลุด) แค่นี้ก็เป็นอันเสร็จพิธีจากนั้นก็เริ่มให้คนไข้หย่าเครื่องช่วยหายใจไปเรื่อยๆ จนกระทั่งสามารถหายใจได้เอง คุณหมอก็จะพิจารณาถอดท่อช่วยหายใจออก แล้วปิดรูที่คอเสีย

พี่อุ๋มยังบอกอีกว่า จริงๆแล้วการเจาะคอก็ไม่ได้อันตรายอะไร นอกเสียจากว่า ผู้ป่วยคนนั้นจะมีเกล็ดเลือดต่ำหรือมีภาวะเลือดออกง่าย ก็อาจจะทำให้แผลเจาะคอมีเลือดออกมาก ทำให้เกิดอันตรายได้ แต่คุณหมอมักจะแก้ปัญหาเหล่านี้ด้วยการหาเกล็ดเลือดมาเติมให้คนไข้ก่อนทำการเจาะคอเสมอ

แต่….พี่อุ๋มบอกว่าเคยถามคนไข้คนหนึ่งที่ผ่านประสบการณ์การเจาะคอมาแล้ว ถึงแม้เขาจะผ่านการเจาะคอมาได้ด้วยดี แต่เขาบอกไว้ว่าช่วงเวลาระหว่างการเจาะคอเป็นช่วงที่เขากลัวที่สุดในชีวิต เพราะอะไรน่ะหรือ เราลองมาฟังเรื่องราวกัน

คนไข้คนนั้นบอกว่า ขณะที่คุณหมอจะเริ่มเจาะคอนั้น เขาก็จะถูกคลุมผ้าหมดทั้งตัว ถูกปิดตาไว้ด้วย เหลือแต่ช่องว่างที่คอไว้สำหรับเจาะคอเท่านั้น ทีนี้ก่อนลงมีดคุณหมอก็จะใช้ยาชาเฉพาะที่ฉีดเข้าไปก่อน เพื่อว่าเวลาลงมีดจะได้ไม่เกิดความเจ็บปวด เขาบอกว่าเขาก็จะรู้สึกชาบริเวณลำคอแค่นั้น แต่ว่าส่วนอื่นๆยังปกติดี ยังรู้สึกตัวดี เวลาใครพูดอะไรนี่รู้หมด ได้ยินทุกอย่าง จะด้วยความซวยหรืออะไรก็แล้วแต่ กลุ่มหมอที่ทำการเจาะคอของเขาเผอิญมีแพทย์ฝึกหัดเป็นคนลงมือช่วยด้วย เขาบอกว่าการได้ยินหมอคุยกันเป็นสิ่งที่น่ากลัวที่สุดในโลก แล้วเขาก็ยกตัวอย่างคำพูดให้ฟัง

แพทย์ฝึกหัด ” กรีดตรงนี้ใช่ไหมครับอาจารย์ ”
อาจารย์หมอ ” ใช่ แต่ต่ำลงมาอีกนิดหนึ่ง…อ่ะ…ไม่ใช่ ไม่ใช่ตรงนั้น ผมบอกว่าต่ำลงมาอีกหน่อย ถ้ากรีดตรงนั้นเดี๋ยวโดนเส้นเลือดใหญ่ คนไข้ก็เสียเลือดมาก ตายกันพอดี…”

แพทย์ฝึกหัด ” แบบนี้ ถูกไหมครับ ”
อาจารย์หมอ ” ถูกแล้ว แต่…อ่ะ อย่ากรีดแบบนั้น เดี๋ยวแผลกว้างเกินไป เวลาปิดแผล แผลจะหายช้า อ่ะ…”

คนไข้คนนั้นบอกไว้ว่า ความรู้สึกของเขาตอนนั้นหวาดกลัวและหวาดเสียวกว่าความรู้สึกใดๆที่เคยสัมผัสมา คิดในใจว่าเราจะรอดไหมนี่ โดยเฉพาะตอนที่ได้ยินเสียง อ่ะ…อ่ะ ของอาจารย์หมอ (น้องแจ่มก็คิดแบบนั้นเหมือนกัน ดีนะที่ไม่ได้เจอกับตัวเอง) ส่วนพี่อุ๋มบอกว่าข้อเสียของโรงพยาบาลที่เป็นสถานศึกษาด้วยก็เป็นแบบนี้แหล่ะ คิดในทางที่ดีคนไข้ก็เป็นเหมือนอาจารย์ที่ช่วยให้นักศึกษาแพทย์เหล่านั้นก้าวไปเป็นแพทย์ที่เก่งในอนาคตได้ แต่คิดในทางร้ายก็เหมือนหนูทดลองเราดีๆนี่เอง อ้า….นานาจิตตังค่ะ

ส่วนน้องแจ่มก็ได้แต่ภาวนาว่าขอให้แพทย์ฝึกหัดเล่านั้นเคารพคนไข้ว่าเป็นเสมือนหนึ่งอาจารย์ทีเถอะ อย่าคิดว่าเป็นแค่เพียงหนูๆทั้งหลายเลย…สาธุ

16 responses »

  1. ขอบคุณมากๆเลย พอดีว่าตอนนี้กำลังสนใจเรื่องการแพทย์พอดี
    วันหลังมีอะไรก็มาเล่าอีกนะค่ะ ^^
    ขบคุณค่ะ

  2. ช่วยแนะนำหน่อยค่ะ ตอนนี้พ่อป่วยมา 3อาทิตย์แล้ว หายใจเองไม่ได้ หมอบอกต้องเจาะคอ แต่พ่ออายุ 73 ปี แล้วจะมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง ระหว่างเจาะกับไม่เจาะ ช่วยแนะนำด้วยค่ะ กลุ้มใจมากเลย

    • แสดงว่าคุณพ่อใส่ท่อหายใจทางปากมาสองอาทิตย์แล้วใช่ไหมคะ หมอก็เลยต้องขอเจาะคอเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อนจากการใส่ท่อช่วยหายใจทางปากนานๆค่ะ ถือเป็นการรักษาปกติที่หมอต้องทำอยู่แล้ว เรื่องจริงไม่น่ากลัวเหมือนที่เขียนนะคะ ภาวะแทรกซ้อนขณะทำก็พบได้น้อย อาจมีเลือดซึมๆบ้าง เส้นเสียงบวมบ้าง หลังทำก็แค่ต้องดูแลแผลไม่ให้ติดเชื้อเท่านั้นเองค่ะ

      • มีทางเลือกอี่นไหมนอกจากการเจาะคอ กรณีผู้ป่วยอายุมาก และมีความเสียงในการผ่าตัด รวมถึงผลข้างเคียง

  3. แล้วถ้าคุณยายอายุ 73 มีแผลผ่าตัดที่ท้อง และอาการไม่ค่อยดี ควรเจาะคอไหม กลัวว่าจะทนความเจ็บปวดไม่ไหวค่ะ

  4. ลูกหนูใส่ท่อช่วยหายใจนานมากเกือบสองเดือนแล้วเขาหายใจเองไม่ได้ค่ะตอนนี้อายุได้ห้าเดือนแร้วหมอที่ รพ,สุรินทร์ไม่กล้าเจาะคอน้องบอกว่ายังเด็กอยู่แล้วจะมีหมอที่ไหนรับเจาะน้องบ้างค่ะน้องน่าสงสารมากช่วยบอกทีน่ะค่ะ

    • ขอโทษนะคะ ที่ไม่ได้ตอบกลับโดยเร็ว เรื่องเจาะคอไม่ทราบว่าได้คำตอบหรือยัง ปกติถ้า รพ.จังหวัดไม่ทำ เขาน่าจะปรึกษาไปยัง รพ.ในกรุงเทพ เช่น รพ.เด็ก หรือ รพ.ศิริราชนะคะ

  5. สวัสดีค่ะ คือ พ่อเจาะคอ ใส่ท่อเหล็ก ใส่มาได้ประมาณ 7 เดือน แต่ตอนนี้ตรงบริเวรคอมีรอยแดงล้อมรอบตรงบริเวรที่เจาะค่ะ และเป็นแผลถลอกอยู่ด้านหลังเหล็ก เราทำความสะอาดทุกวัน ตามที่ รพ. สอนมาค่ะ จะเป็นไปได้ไหมค่ะว่ามันเกิอจากการถูของเหล็กกันคอหรือเปล่าค่ะ แล้วมีวิธีแก้ไขไหมค่ะ

    • ปกติใส่ Y-gauze (ผ้าก๊อซที่ตัดกลางเป็นรูปตัว Y) รองหรือเปล่าคะ ถ้าใส่อยู่แนะนำให้เปลี่ยนบ่อยๆ อย่างน้อยวันละ 2 ครั้งหรือทุกครั้งที่สกปรกค่ะ อย่าลืมเช็ดทำความสะอาดด้วยน้ำเกลือ NSS แล้วเช็ดให้แห้งก่อนเปลี่ยนทุกครั้งนะคะ อาการแดงและรอยถลอกที่เกิดขึ้นอาจเกิดจากการเสียดสีของท่อเหล็ก หรือเกิดจากการติดเชื้อจากเสมหะก็ได้ค่ะ การทำความสะอาดเป็นเรื่องสำคัญ การทาครีม bactroban อาจช่วยได้บ้าง แต่ถ้าแผลยังไม่ดีขึ้น แนะนำให้ไปหาหมอค่ะ เพราะการระคายเคืองอาจเกิดจากขนาดท่อเหล็กที่ใหญ่เกินไป

  6. แฟนเจาะคอจากอุบัติเหตุสมองบวมเดี๋ยวนี้อาการดีขึ้นแต่ทานอาหารทางปากไม่ได้ทานเข้าไปไอออกมามีวิธีไหนที่จะทานอาหารทางปากได้คะ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s