ลปรร. การสอนแบบไม่บรรยายเพื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กยุคใหม่

มาตรฐาน

board-vicharn

วันนี้มีโอกาสไปฟังการบรรยายเกี่ยวกับการสอนแบบไม่บรรยายเพื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กยุคใหม่ โดย ศาสตราจารย์ นพ.วิจารณ์ พานิช เลยมีเรื่องมา ลปรร. (ย่อมาจาก แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ^^) ให้กับคนอื่นๆ ได้ฟังค่ะ อาจารย์พูดถึงการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกในศตวรรษที่ 21 ที่ทำให้การรับรู้และการเรียนรู้ของเด็กยุคใหม่เปลี่ยนแปลงไป เด็กเข้าถึงข้อมูลได้ง่ายเพราะเทคโนโลยี แต่บ่อยครั้งที่ข้อมูลเหล่านั้นเป็นความรู้ผิดๆ ขาดการกลั่นกรอง  และไม่อาจบอกได้ว่าเป็นความรู้ที่ทันสมัยแค่ไหน

นอกจากนี้การเรียนรู้ปัจจุบันยังเป็นการเรียนรู้แบบผิวเผิน โดยพบว่ามีนักเรียนแค่ 20% เท่านั้นที่บรรลุการเรียนรู้แบบจริงๆ (mastery learning)  ดังนั้นจึงเป็นเรื่องท้าทายที่ครูในปัจจุบันจะต้องเอาใจใส่พัฒนาศิษย์อย่างจริงจัง โดยต้องดูครอบคลุมทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ intellectual (วิชาความรู้), emotional, social, spiritual และ physical (โดยทั่่วไปเรามักดูเรื่องของ intellectual เป็นหลัก…อาจารย์บอกว่ามันไม่เพียงพอต่อการมีชีวิตที่ดีของลูกศิษย์)

นอกจากนี้อาจารย์ยังบอกว่า การศึกษาในปัจจุบันก็เป็นการศึกษาแบบศตวรรษที่ 20 คือเน้นการสอนมากกว่าการเรียน (เพราะมันสะดวกกับครู) ซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับการเปลี่ยนแปลง คือครูต้องเป็นโค้ช (facilitator) มากกว่าผู้สอน (teacher) และต้องเน้นให้เด็กเรียนให้ได้ทักษะ (skill) มากกว่าความรู้ (knowledge) ซึ่งนักเรียนเองก็ต้องเป็น active learner ด้วย ว่ากันว่า การเรียนรู้เป็นผลของการกระทำและการคิดของนักเรียน ไม่ได้มาจากการถ่ายทอดของครู ดังนั้นครูต้องปรับเปลี่ยนวิธีคิดว่าทำอย่างไรจึงจะสอนให้น้อย ส่งเสริมให้เด้กเรียนรู้มาก (Teach less, Learn more) หรือคิดกระบวนการเรียนการสอนที่ช่วยให้เด็ก “สร้าง” มากกว่า “เสพ” ความรู้ (วิธีการบรรยาย อ่าน ดูวิดีโอ สาธิต เรียกว่าเป็นการเสพความรู้ ในขณะที่ การอภิปรายกลุ่ม การเรียนรู้โดยการลงมือทำ และการสอนคนอื่นได้ ถือเป็นการสร้างความรู้)

อาจารย์มองว่าความรู้เป็นสิ่งสมมติ เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาและมีหลายมิติ หลายความลึก ดังนั้นเราจึงไม่ควรยืดมั่นถือมั่นกับความรู้เดิม และควรฝึกตั้งคำถามกับสิ่งต่างๆ อยู่ตลอดเวลา เรื่องที่เป็นทฤษฎีล้วนๆ ไม่สามารถนำมาอธิบายชีวิตจริงได้ทั้งหมด ต้องเข้าใจสภาพแวดล้อมหรือบริบทของสิ่งต่างๆ ด้วย ปัญหาของการเรียนรู้คือเด็กไม่กล้าคิดและลองแย้ง ครูหลายคนก็ไม่ค่อยยอมให้เด็กแย้งและมองว่าเด็กมีศักยภาพ/ความรู้ต่ำกว่าตน อาจารย์บอกว่าสิ่งที่อันตรายที่สุดคือ ครูมองว่าลูกศิษย์โง่ และที่อันตรายกว่านั้นก็คือ ศิษย์ดันเชื่อว่าตนเองโง่ตามที่ครูว่าด้วย (เรื่องแบบนี้ต้องปรับทัศนคติทั้งครูและศิษย์)

การมีความรู้เยอะๆ เป็นสิ่งที่ดี แต่ยังดีไม่พอ ต้องมีการ organize ความรู้ที่มีอยู่ด้วย เพื่อจะได้ใช้ได้ทันกาลและทันต่อความเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคปัจจุบัน นอกจากนี้อาจารย์ยังเน้นเรื่องการเรียนรู้ที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงข้างใน (transformative learning) ให้เด็กมี leadership skill หมายถึงเมื่อจบไปแล้วสามารถเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นหัวหน้า แต่อาจเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงที่ดี คือเป็น change agent ซึ่งการเรียนการสอนจะต้องให้เกิดสิ่งนี้

โดยสรุป การสอนแบบไม่บรรยายจะเน้นที่ให้นักเรียนลงมือปฏิบัติโดยใช้ PBL (Project/Problem-Based Learning) เป็นเครื่องมือและต้องมีกระบวนการจัดการการเปลี่ยนแปลง ได้แก่ การให้เด็กทำ Self reflection ผ่านการทำรายงาน ต้องมี presentation และ group reflection เพื่อที่จะสามารถสะท้อนกระบวนการเรียนรู้ทั้งหมด (ไม่ใช่ดูจากผลลัพธ์หรือ product ที่เกิดขึ้นจากกระบวนการ PBL เพียงอย่างเดียว) เน้นทักษะ การฝึกฝน (มากกว่าท่องบ่น) เน้นการทำงานเป็นทีม และครูต้องเป็น learning facilitator/coach มากกว่า teacher

ชอบคำพูดที่อาจารย์ฝากไว้ในเรื่องของการทำงานและการสอนว่า “ทุกคนมีสิทธิ์สร้างความทรงจำดีๆ ให้กับทุกคน/ทุกแห่งที่เราปรากฎเงา”  ทำให้นึกถึงคำพูดที่ว่า “Teaching and learning should bring joy.” อืมห์..นะ มาเป็นครูที่มีทัศนคติที่่ดีในการทำงานกันดีกว่าค่ะ เริ่มต้นที่ใครไม่ได้ ก็เริ่มต้นที่ตัวเองนี่ล่ะ ^^

ขอบคุณฝ่ายส่งเสริมการจัดการเรียนการสอน สำนักพัฒนาคุณภาพการศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่มีการจัดการสัมมนาดีๆ แบบนี้ให้กับคุณครูทั้งหลายนะคะ ได้ประโยชน์มากมายจริงๆ ค่ะ

About these ads

One response »

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s